BW Türkiye

Söyleşi: Zehra Kılıç 

Bw Türkiye, Web Editörü 

1. Kurumsal hayatta uzun yıllar üst düzey görevlerde çalıştıktan sonra girişimciliğe geçme kararınızı tetikleyen en güçlü duygu neydi?

Benim için en güçlü duygu geleceğin iş gücünün henüz konuşulmuyor olmasıydı. Kurumsal dünyada
dijital dönüşüm projeleri yürütürken şunu fark ettim: Herkes yazılımdan ve otomasyondan bahsediyor ama robotların iş gücüne katılımını kimse stratejik bir konu olarak ele almıyordu. Bir noktada şu soruyu sordum: “Robotlar çalışmaya başladığında onları kim işe alacak?” Bu sorunun cevabı yoktu. O boşluk beni girişimciliğe götürdü. Çünkü bazen yeni bir iş modeli bir fırsattan değil, henüz kimsenin sormadığı bir sorudan doğar. Benimki de öyle oldu.

2. Farklı disiplinlerde eğitim almanızın bugün kurduğunuz iş modeline nasıl bir katkısı oldu?

Robot istihdam ajansı aslında tek bir disiplinle kurulabilecek bir iş değil. Benim geçmişimde satış, pazarlama, teknoloji ve robotik eğitimleri var. Bu çeşitlilik şu avantajı sağladı:

İnsan organizasyonlarını anlama,

Teknolojinin iş süreçlerine nasıl entegre olacağını görme,
İnsan–robot iş birliğini kültürel açıdan değerlendirme.

Bugün robotları şirketlere sadece teknoloji olarak değil, bir ekip arkadaşı olarak konumlandırabiliyorsak bunun nedeni disiplinler arası bakış açısıdır.

   “Teknoloji Tarihindeki Her Büyük Dönüşüm Önce Tuhaf Bir Fikir Gibi Görünür”

3. Robot istihdam ajansı kurma fikri ilk ortaya çıktığında çevrenizden nasıl tepkiler aldınız?

Etrafımdakiler ne demek istediğimi anlamadılar ve beni ciddiye almadılar. Anlayanlar bile çok iyi anlamadı.  İlk başta iki tip reaksiyon aldım.
Birincisi: “Robotları mı işe alacaksın ne robotu?” diye şaşıranlar.
İkincisi ise: “Bu fikir çok erken.” diyenler.
Ben ise bunun erken değil, tam zamanında olduğunu düşünüyordum. Çünkü teknoloji tarihine baktığınızda her büyük dönüşüm önce tuhaf bir fikir gibi görünür.  Bugün ise şirketler artık şu soruyu soruyor: “Robot çalışanları organizasyonumuza nasıl dahil edeceğiz?”

4. Size göre şirketlerin dijital dönüşümde en sık yaptığı hata nedir?

En büyük hata teknolojiyi satın alıp dönüşümün gerçekleştiğini düşünmek.  Dijital dönüşüm aslında 4 şeyin birlikte değişmesidir:
✅ Teknoloji
✅ İş süreçleri
✅ İnsan zihniyeti
✅ Kültür
Eğer kültür değişmezse en gelişmiş sistemler bile kullanılmaz. Ben buna “teknoloji var ama davranış yok sendromu” diyorum.

           “Dijital çalışan” kavramını bir CEO’ya tek cümleyle nasıl anlatırsınız?

Dijital çalışan; şirketinizde insanlarla birlikte çalışan, görev tanımı olan ve verimlilik üreten yapay zekâ ya da sanal bir ekip üyesidir.

6. Robot çalışan ile otomasyon arasındaki farkı nasıl tanımlıyorsunuz?

Otomasyon bir süreçtir, robot çalışan / AI Agent ya da fiziksel Robot ise “Metal Yakalı” bir iş gücüdür.
✅Otomasyon bir işi otomatik hale getirir.
✅ Robot çalışan ise görev alır, veriyle öğrenir ve ekip içinde rol üstlenir.
Yani otomasyon bir araçtır, robot çalışan ise organizasyonun yeni üyesidir.

7. Önümüzdeki 5–10 yıl içinde hangi meslekler dijital çalışanlarla birlikte tamamen yeniden şekillenecek?
   Özellikle;
   ✅ Lojistik ve depo yönetimi,
   ✅ Sağlık destek hizmetleri,
   ✅Üretim operasyonları,
   ✅ Perakende müşteri deneyimi,
   ✅Finansal analiz ve veri süreçleri.
   Bu meslekler ortadan kalkmayacak ama insanların rolü operasyondan karar almaya doğru evrilecek.

          Şirketler dijital çalışan alımına hazırlanmak için bugün hangi üç adımı atmalı?

İnsan–robot iş birliği stratejisi oluşturmak:

1.Robotu sadece teknoloji değil, işgücü planlamasının parçası olarak görmek.
2. Robot uyumlu iş süreçleri tasarlamak: İşlerin hangi kısmı insan, hangi kısmı dijital çalışan tarafından yapılacak bunu belirlemek.
3. Çalışanları psikolojik ve kültürel olarak hazırlamak: Çünkü teknoloji değil, çoğu zaman algı dönüşümün önündeki en büyük engeldir. Biz bu konuda Robot Teammate, Hibrit Liderlik ve Agentlara Liderlik ve İnsan & Makine Takımları workshoplarımızla kurumlara hizmet vermeye devam ediyoruz.

“Anlam üretmek hâlâ insanın işi”

9. İnsan yetkinliklerinin gelecekte daha da değerli olacağını söylüyorsunuz. Hangi beceriler öne çıkacak?

Geleceğin en değerli becerileri teknoloji değil, insanı insan yapan beceriler olacak.
Yaratıcılık, eleştirel düşünme, empati, karmaşık problem çözme, teknoloji ile birlikte çalışma yeteneği, yeniden öğrenme ve el becerisine dayalı işler zanaat. Çünkü robotlar görev yapabilir ama anlam üretmek hâlâ insanın işi.

     “En görünmeyen bariyerlerden biri algısal bariyer”

10. Teknoloji girişimciliğinde kadınların karşılaştığı görünmeyen bariyerler sizce neler?

Toplum uzun yıllar teknolojiyi erkeklerle özdeşleştirdi. Bu nedenle kadınlar çoğu zaman kendilerini o alanın doğal parçası gibi hissetmediler. PR dünyası kadını teknoloji kullanan kategoriye koydu. “Pink”leştirdi. Pembe ürünleri erkeklerden yüzde 30 daha fazla paraya harcatan teknoloji kullanıcısı olarak kodladı. Kadınlarda bu pembe tuzaklara kandı. Teknolojiyi üretmeli, yönetmeli ve masada olmalıydık. Elimizden geldiğince bu konuda farkındalık yaratmaya robotik ve yapay zekâ alanında kadınları desteklemeye devam ediyoruz.
İkinci bariyer ise rol model eksikliği. İnsanlar kendilerine benzeyen hikâyeleri gördükçe cesaret bulur. O nedenle mümkün olduğunca davetlere, konferanslara katılıp öğrencilerle bir arada olmaya özen
gösteriyorum. Bu yüzden kadınların teknoloji alanındaki görünürlüğü çok önemli. Ben aynı zamanda
Teknolojide Kadın Derneği Etik kurulu üyesiyim. Bu konuda hem Wtech olarak hem RİA olarak teknoloji alanında kadınları güçlendirmeye devam ediyoruz.

    “Annelerden Başlayan Teknoloji Dönüşümü”

11. Türkiye’de kadınların dijital ekonomide daha güçlü yer alması için hangi somut mekanizmalar kurulmalı?

Dört kritik mekanizma gerekli:
✅ Erken yaşta teknoloji eğitimi,
✅ Kadın girişimcilere özel yatırım fonları,
✅Robotik ve yapay zekâ alanlarında mentorluk ağları,
✅ Ev kadınlarının ya da anneleri bilinçlendirme eğitimleri. Evet ilginç gelebilir ancak yapılan bir araştırma kız çocuklarının meslek seçimlerinde annelerinin çok önemli bir rol oynadığı gerçeğini ortaya çıktı. Kızlar annelerini dinliyor, özellikle Türkiye’de. Anneler yönlendirirse teknolojiyi seçerler. Kadınlar fırsat verildiğinde ve bilinçlendirildiğinde sadece teknoloji kullanıcısı değil, teknoloji üreticisi de oluyor.

12. Bugün teknoloji alanına girmek isteyen genç kadınlara nasıl bir yol haritası önerirsiniz?

Benim önerim üç aşamalı olur:
1. Temel teknoloji okuryazarlığı: Yapay zekâ, veri ve yazılımın temelini öğrenmek.
2. Bir uzmanlık alanı seçmek: Robotik, veri bilimi, yapay zekâ, siber güvenlik gibi.
3. Projeler üretmek: Çünkü teknoloji alanında sizi öne çıkaran şey diploma değil, yaptığınız işlerdir. “Eğitim” her alanda önemli ama günümüzde “diplomanın” bir önemi yok.

13. Türkiye’nin bu dönüşümde küresel oyuncu olma şansı sizce ne kadar yüksek?

Türkiye'nin çok önemli bir avantajı var: Genç ve teknolojiye hızlı adapte olan bir nüfus. Eğer doğru ekosistem kurulursa Türkiye sadece teknoloji tüketen değil, teknoloji üreten ülkeler arasında yer alabilir. Özellikle robotik, savunma teknolojileri ve yapay zekâ alanında ciddi bir potansiyel görüyorum şayet hızlıca toplumu eğitim ile desteklersek… Tüm dünyada toplumsal dönüşüm farkındalık eğitimleri başladı biz geç kalıyoruz.

14. Kendi girişiminizin önümüzdeki dönemde evrilmesini istediğiniz yeni alanlar neler?

Robot İstihdam Ajansı'nı gelecekte 4 alanda büyütmek istiyorum:
Robot iş gücü seçimi daha önemli bir hale gelecek. “Doğru işe doğru robot” daha da önem
kazanacak. Biz orada devreye gireceğiz. İnsan–robot iş birliği ve kültür, bizim tam olarak odak noktamız. Toplumsal kabul konusu daha da önem kazanacak.  Robotik eğitimler her organizasyonda; küçük şirketlerden devlet yönetimine kadar kaçınılmaz olacak. Beraberinde de etik ve regülasyonlar… Biz bu konuda eğitimlerimizi tamamladık ve şimdiden hazırız. Gelecekte şirketlerin insan kaynakları departmanlarında sadece insanlar değil, robot çalışanların da kariyer yönetimi yapılacak. Biz İK departmanlarının bu konuda uzman olmalarını sağlayacağız. Robot İstihdam Ajansı sadece bir girişim değil, yeni bir işgücü modelinin başlangıcı ve dünyadaki ilk mimarıdır ve öyle de anılacak.