BW Türkiye

Japon araştırmacılar, optogenetik ışık uyarımı ile kemogenetik ilaç kontrollü sistemleri bir araya getirerek hafıza depolamayla ilişkili sinir devrelerini hedefliyor. Fare çalışmalarında bu devrelerin milisaniyelik zamanlamayla modüle edilmesi, belirli deneyimlerin geri çağrımını seçici biçimde zayıflatabiliyor; yani anılar tam anlamıyla silinmiyor, erişim eşiği yükseliyor ve duygusal şiddet kısılıyor. Buradaki hedef, zihin kontrolü değil; PTSD, bağımlılık ya da travma sonrası yaşamı domine eden tetikleyicileri, psikoterapi protokollerinin yanında biyolojik bir ince ayarla daha yönetilebilir hale getirmek. İnsan uygulamasına henüz geçilmedi…

Gen aktarımı, invaziv fiber optikler ve güvenlik-etik hatları nedeniyle süreç hâlâ deneysel kulvarda. Bu arada, nöron dışı oyuncuların (ör. astrositler) devre kimyasını ayarlayabildiğine dair bulgular ve öğrenme-sönme pencerelerini etkileyen yaşam tarzı unsurları (uyku, egzersiz, stres regülasyonu) klinik tasarımlara ipucu veriyor. Kısacası bugün masada bir hafıza silgisi yok; ama hatırlamanın valansını ve erişilebilirliğini ayarlayan, terapilere eşlik eden yeni nesil bir nöromodülasyon dili filizleniyor.

Özlem Yılmaz Küçük