BW Türkiye

Kalpten çıkan ve vücudun en büyük damarı olan aort, oksijen açısından zengin kanı tüm organlara taşır. Bu damarda meydana gelen yırtılma, tıpta aort diseksiyonu olarak adlandırılır ve dakikalar içinde kritik bir tabloya dönüşebilir. Saat başına ölüm riskinin %1 artması, durumun aciliyetini net şekilde ortaya koyar.

Aort damarı neden yırtılır?

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Serkan Burç Deşer’e göre en büyük risk faktörü kontrolsüz yüksek tansiyon. Bunun yanı sıra:

• Damar sertliği (ateroskleroz)
• Sigara kullanımı
• Genetik damar hastalıkları
• Aort anevrizması
• Aşırı stres ve ani fiziksel zorlanma
• Travmalar (trafik kazası, göğüs darbesi)
• Yüksek kolesterol damar duvarını zayıflatarak yırtılma riskini artırıyor.

En kritik belirtiler: Bu sinyalleri görmezden gelmeyin

Aort yırtılması çoğu zaman ani ve şiddetli belirtilerle kendini gösterir:

• Göğüste veya sırtta “yırtılır gibi” hissedilen ani ağrı
• Nefes darlığı
• Bayılma veya baş dönmesi
• Soğuk terleme
• Nabız düzensizliği
• Kol ve bacaklarda güç kaybı
• Ani tansiyon düşmesi

Bu belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden acil yardım çağrılması gerekir.

Hayat kurtaran ilk adım ne olmalı?

Şüpheli bir durumda:

• Hemen 112 aranmalı
• Hasta mümkün olduğunca hareket ettirilmemeli
• En hızlı şekilde hastaneye ulaştırılmalı

Erken teşhis ve hızlı müdahale, yaşam ile ölüm arasındaki farkı belirleyebilir.

İyi haber: Aort hastalıklarında yeni dönem başladı

Tıp dünyasında yaşanan gelişmeler, aort hastalıklarının artık daha erken teşhis edilebildiğini ve daha etkili şekilde tedavi edilebildiğini gösteriyor. 2025 yılı itibarıyla öne çıkan yenilikler umut veriyor:

1. İlaçla müdahale mümkün hale geliyor

Mayo Clinic araştırmacılarının geliştirdiği Ataciguat, aort kapağındaki kireçlenmeyi yavaşlatarak ameliyat ihtiyacını geciktirebiliyor.

2. “Yaşayan kapak” teknolojisi

Dünyaca ünlü cerrah Magdi Yacoub öncülüğünde geliştirilen biyolojik kapaklar, özellikle çocuk hastalarda büyümeye uyum sağlayarak tekrar ameliyat riskini azaltıyor.

3. Yapay zekâ ile kişiye özel tedavi

Gelişmiş görüntüleme ve yapay zekâ destekli analizler sayesinde, hastaya özel cerrahi planlama yapılabiliyor. Bu da başarı oranlarını ciddi şekilde artırıyor.

4. Ameliyatsız yöntemler yaygınlaşıyor

TAVI (Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu) gibi minimal invaziv yöntemler, özellikle uygun hastalarda açık ameliyata alternatif oluşturuyor.

5. Daha az riskli yeni çözümler

“Heart Ring” gibi biyouyumlu destek sistemleri, aort yetmezliğinde daha konforlu ve düşük riskli tedavi seçenekleri sunuyor.

Zehra KILIÇ