BW Türkiye

Uzay görevlerinin süresi uzadıkça, astronotların sağlık ihtiyaçlarına ilişkin sorular da çeşitleniyor. Bu sorulardan biri de kadın üreme sağlığı: Uzun süreli görevler doğurganlığı, hormonları ve üreme organlarını nasıl etkiliyor? Daha ileri bir soru ise gelecekte uzayda gebelik ve doğumun mümkün olup olmayacağı.

South Florida Üniversitesi Kadın Doğum Bölümü’nde araştırmalar yürüten Dr. Begüm Mathyk, NASA Open Science Data Repository’nin (OSDR) Kadın Üreme Sağlığı Çalışma Grubu’nun başkanlığını yürütüyor. NASA’nın resmi sayfasına göre grup, uzay uçuşlarının kadın üreme sağlığı üzerindeki etkilerini endokrinolojiden üreme organlarının sağlığına kadar farklı başlıklarda inceliyor.

Mathyk ve çalışma arkadaşları, parabolik uçuş sırasında taşınabilir ultrason kullanarak jinekolojik görüntüleme gerçekleştirdi. Hakemli dergide yayımlanan çalışma, yer çekimsizliğin yaşandığı uçuş evrelerinde rahim görüntüsü alınabildiğini ve taşınabilir ultrasonun uzay görevlerinde kadınlara özgü sağlık değerlendirmelerinde kullanılabileceğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, bu çalışmanın ağırlıksızlık koşullarında jinekolojik görüntülemeyi inceleyen yayımlanmış ilk çalışma olduğunu belirtiyor. Bulguların, uzayda karın ağrısı, kanama veya pelvik sağlık sorunları gibi durumlarda hızlı değerlendirme yapılabilmesi açısından önem taşıdığı vurgulanıyor.

Uzayda gebelik ve doğum konusu ise hâlâ çok sayıda bilinmeyen barındırıyor. Mathyk’in ortak yazarı olduğu bilimsel derleme; mikro yer çekimi, radyasyon, hormonal değişimler ve uzun süreli uzay yolculuklarının kadın üreme sistemi üzerindeki olası etkileri konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğunu bildiriyor.

Bu nedenle mevcut çalışmalar, uzayda doğumun yakın zamanda uygulanabilir olduğu anlamına gelmiyor. Ancak kadın sağlığını merkeze alan araştırmalar, Ay ve Mars gibi uzun soluklu insanlı görevler için gerekli tıbbi altyapının oluşturulmasında kritik görülüyor.

Zehra KILIÇ