BW Türkiye

Cenaze Töreninde Dikkat Çeken Açıklama

Ortaokul ve lise eğitimini İstanbul’da tamamlayan ve birkaç gün içinde eğitimi için Milano’ya gitmeye hazırlandığı öğrenilen Can Akaş, 19 Ekim Pazartesi günü hayatını kaybetti. Akaş için 20 Ekim Salı günü İstanbul’da düzenlenen cenaze törenine edebiyat, yayıncılık ve kültür-sanat dünyasından çok sayıda isim katıldı. Genç isim, Ümraniye Hekimbaşı Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Törenin ardından basın mensuplarına açıklama yapan Cem Akaş, oğlunun ölüm nedeninin kalp yetmezliği olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

 “Can potansiyeli olan bir gençti, yetenekliydi; ben elektronik sigara ya da sıvı sigara denen mereti daha ciddiye almış olsaydım şu anda hayattaydı. Öğlen eşim Esra’yla yanımızda oturuyordu, madde kullanıyor mu diye sorduk çünkü kötü görünüyordu, 'Yok ne maddesi, bir şu sigarayı içiyorum işte,’ dedi ve ben de yatıştım. Yatışmamam gerekirdi. Ölüm nedeni kalp yetmezliği."

Akaş, bundan sonraki süreçte farkındalık için çalışacaklarını kaydederek, “Bu masum görünümlü sigaranın akciğerde yarattığı tahribatı ebeveynler de gençler de yeterince bilmiyor. Ben beş yıllık bir kanser tedavisinin sonundayım, bundan sonra ne kadar zamanım olur bilmiyorum ama olan zamanımda bu konudaki farkındalığı artırmak için Esra’yla birlikte elimizden geleni yapacağız” dedi.

 Can Akaş'ın kesin ölüm nedeninin Adli Tıp Kurumu'ndan gelecek raporun ardından netleşmesi bekleniyor.

 Gözler Gençler Arasındaki Yaygın Kullanıma Çevrildi

Yaşanan kayıp, son yıllarda özellikle gençler arasında hızla yaygınlaşan elektronik sigara kullanımını yeniden tartışmaya açtı. Renkli tasarımları, çilek, karpuz, nane, şekerleme gibi aromaları ve kolay taşınabilir yapılarıyla teknolojik bir aksesuar gibi konumlanan ürünler, zararsız algısı yaratıyor.

 BW Türkiye’ye değerlendirmelerde bulunan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Zehra Dilek Kanmaz, bu algının bilimsel verilerle örtüşmediğini vurguladı.

 Kanmaz, cihazların sıvıyı ısıtarak yalnızca su buharı değil, nikotin, çok küçük parçacıklar, kimyasal maddeler ve ağır metaller içeren bir aerosol oluşturduğuna dikkat çekti.

 Prof. Dr. Kanmaz: Risk Akciğerle Sınırlı Değil

 Elektronik sigaranın en önemli risklerinden birinin nikotin bağımlılığı olduğunu belirten Kanmaz, şu başlıklara dikkat çekti:

 Genç beyin daha savunmasız: Nikotin, beyin gelişimi devam eden çocuk ve ergenlerde dikkat, öğrenme, hafıza ve dürtü kontrolü gibi işlevleri olumsuz etkileyebiliyor. Erken yaşta nikotinle tanışmak bağımlılık riskini artırıyor.

 Solunum ve kalp-damar sistemi etkileniyor: Kullanımda öksürük, boğazda yanma, nefes darlığı ve göğüste sıkışma gibi şikayetler görülebiliyor. Astımı olan çocuk ve gençlerde mevcut tablo ağırlaşabiliyor. Nikotin, kalp atış hızını artırarak kan basıncında geçici yükselmelere ve damar işlevlerinde bozulmaya neden olabiliyor. Elektronik sigara ile ilişkili ciddi akciğer hasarı vakalarının önemli bir bölümünün ise THC içeren ve güvenilir olmayan kaynaklardan temin edilen ürünlerle bağlantılı olduğu biliniyor.

 “Nikotinsiz” algısı yanıltıcı: Piyasadaki en yaygın yanılgının “nikotinsiz ürün zararsızdır” düşüncesi olduğunu ifade eden Kanmaz, “Nikotin bulunmasa bile aerosolde solunum yollarını tahriş edebilen maddeler oluşabiliyor. Ayrıca etiket bilgisi ile gerçek içerik arasında farklılıklar görülebiliyor” değerlendirmesini yaptı.

 Küresel Ölçekte Uyarılar Sürüyor

 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), elektronik sigaraların zararsız olmadığını belirtiyor. DSÖ’ye göre sıvılarda farklı miktarlarda nikotin bulunabiliyor ve ısıtma sonucu oluşan aerosolde ağır metaller dahil zararlı maddeler yer alabiliyor.

 ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) de elektronik sigaraların çoğunun bağımlılık yapıcı nikotin içerdiğini ve özellikle beyin gelişimi devam eden gençlerde risk oluşturduğunu bildiriyor. Kurumlar, ürünlerin uzun vadeli etkilerinin henüz tam olarak bilinmemekle birlikte akciğer ve kalp-damar sağlığı için risk taşıdığının altını çiziyor.

 Öte yandan literatürde, elektronik sigaraların mevcut sigara kullanıcılarının bırakma sürecine yardımcı olabildiğine ilişkin araştırmalar da yer alıyor.

 Ebeveynler için Kritik Eşik: İletişim

 Uzmanlar, odada alışılmadık tatlı kokular, tanınmayan küçük elektronik cihazlar ve sık tekrarlayan öksürük gibi belirtilerin tek başına kanıt sayılamayacağını, ailelerin suçlayıcı olmayan, açık ve güvene dayalı bir iletişim kurmasının önem taşıdığını vurguluyor.