BW Türkiye

Herkes ekonomide "korku endeksi"ni konuşuyor. Nedir bu korku endeksi biliyor musunuz?

Çok basit. Wall Street'in en ünlü göstergesi. Adı VIX. Amerikan borsasının önümüzdeki 30 günde ne kadar sallanacağını ölçüyor. Chicago Borsası 1993'te bulmuş.

Mantığı şu:
VIX düşükse (15'in altı) = Piyasada herkes rahat, korku yok.
VIX 20-30 arası = Normal, tedirginlik var.
30'un üstü = Eyvah, panik başlamış.
50-60 = Kriz kapıda demek.

Bir de CNN'in Korku ve Açgözlülük Endeksi var. 0'dan 100'e kadar. 0'a yakınsa herkes panikte, 100'e yakınsa herkes açgözlü, gözü dönmüş alım yapıyor.

Peki Bugün Ne Diyor Bu Endeks?

İşin ilginç tarafı burada başlıyor. Üç ayrı piyasa, üç ayrı duygu:

1. Amerika sakin: VIX bugün 14.86. Yani neredeyse uyuyor. Yatırımcı hiç korkmuyor.
2. Kripto coşmuş: Bitcoin bugün 86 bin doları geçti. Kriptodaki korku endeksi 78'e fırladı. Bu AŞIRI HIRS demek. Herkes "kaçırmayayım" diye atlıyor. Uzmanlar diyor ki, bu seviyeler en tehlikeli seviyeler. Çünkü herkes aynı tarafa yığılınca en ufak sarsıntıda sert düşüş geliyor.
3. Bizde ise tam tersi: Dünya sakin diye bizde de sakin olacak sanmayın. Borsa İstanbul geçen hafta %8 düştü. 16 Eylül'de borsa bir günde %6 çakıldı, devre kesici girdi. Yani Amerika'da korku yokken, bizde korku var.

Bizi Neden Etkiliyor?

Bilimsel araştırmalar şunu söylüyor: Amerika'da VIX %1 artınca, BIST 100 %1.16 düşüyor. Yani onların korkusu bize direkt bulaşıyor. Ama asıl mesele bizim içimizdeki korku. Fonlar satış yapıyor, kredili işlemler patlıyor, bizim borsa kendi korkusunu kendisi yaratıyor.

Eylül-Ekim zaten tarihsel olarak borsanın en çok sarsıldığı aylar. Yani bu dönem dikkat.

Peki Yatırımcı Ne Yapmalı?

Tavsiye değil ama kural net:

Korku endeksi tek başına al-sat sinyali değildir. Bir termometre gibidir.

• Endeks aşırı hırsı (75 üstü) gösteriyorsa, gaza gelme. Kaldıraçlı işlemden uzak dur.
• Endeks aşırı korkuyu (20 altı) gösteriyorsa, panikle her şeyini satma. Kademeli düşün.
• Türkiye'de sadece Amerika'ya bakma. BIST'in kendi volatilitesi de var. Portföyü tek bir yere yığma.